Yazılar.

İzinlerin hızlandırılması tartışması genellikle iki cümle arasında sıkışıyor. Bir taraf "bürokrasi yatırımın önünü tıkıyor" diyor, diğer taraf "doğa tahrip edilecek" diyor. İkisi de kendi içinde tutarlı, ama tartışma bu haliyle kısır kalıyor. Çünkü iki taraf da meseleyi bir miktar sorunu gibi ele alıyor: daha çok mu izin verilecek, daha az mı koruma yapılacak. Bu yazının savı farklı: hız, riski ortadan kaldırmaz. Riski yalnızca yer değiştirir. Bugünden yarına, bir taraftan diğerine, bir kurumdan başka bir kuruma. Asıl soru "ne kadar" değil, "kime ve ne zaman" sorusu. Bu soru sorulduğunda, düzenlemenin amacı ile üreteceği sonuçlar arasında düzenli bir sapma ortaya çıkıyor. Bu sapmanın bir kısmı, düzenlemeyi savunanların hedefleri açısından da kötü.

Muhalif olmak, bir iktidara karşı, onun tanıdığı zeminde ve onun diliyle itiraz etmektir. Bir talep dilidir: birine söylenir, bir karar merciine adreslenir, "şu yapılsın / yapılmasın" kipinde kurulur. Kurulabilir, seçilebilir, bırakılabilir. Varlığını muhatabından alır — muhatap ortadan kalkarsa muhalefet de kalmaz. Ve varlık koşulu tanınmaktır: muhatap alınmayan muhalefet, muhalefet olmaktan çıkar. Direnmek, bir yaşam biçiminin, kendisini ortadan kaldırma girişimi karşısında sürmekte ısrar etmesidir. Talep etmez, devam eder. Kimseye adreslenmesi gerekmez, çünkü bir mercii ikna etmeyi değil, var olmayı hedefler. Seçilmez — zaten oradaki bir pratikten doğar, sıfırdan örgütlenerek yaratılamaz. Varlığını savunduğu şeyden alır: topraktan, geçimden, komşuluktan. Tanınmaya muhtaç olmadığı için, gerektiğinde tanınmayı reddedebilir. Ayrım altı eksende işler: yön (adresli / adressiz), varlık koşulu (muhatap / geçim), seçilebilirlik (kurulur / doğar), ölçüt (karar / süre), zaman (bekleyebilir / bekleyemez), tanınma (ister / reddedebilir). Pratik cevap ise şu: seçim yapılmaz, çünkü seçilebilir olan yalnızca muhalefettir. Muhalefet alettir, direniş zemindir. Hukuku sonuna kadar kullanın — ama hukuku zemini korumaya harcayın.

7554 sayılı Kanun'la 3213 sayılı Maden Kanunu'na eklenen ve 13 Kasım 2025 tarihli Yönetmelikle usulü belirlenen Maden İzinleri Kurulu, izin vermeye yetkili idarenin olumsuz kararının, siyasi bileşimli bir organ tarafından aşılmasına imkân tanıyan yeni bir mekanizmadır. Bu çalışma, mekanizmanın idare hukuku bakımından doğurduğu üç temel soruyu ele almaktadır: Kurul kararı kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem midir; bu karara karşı açılacak davada husumet kime yöneltilecektir; görevli ve yetkili yargı yeri hangisidir. Çalışmada ayrıca Yönetmeliğin dayanak sorunu ile yargısal denetimin yoğunluğu tartışılmakta ve uygulamacılar için bir yol haritası önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Maden İzinleri Kurulu, üstün kamu yararı, kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem, davalı sıfatı, idari yargı, maden ruhsatı.

Doğal kaynakların kısıtlılığı ve madencilik faaliyetlerinin yüksek riskli finansal yapısı, teknik verilerin hukuk normlarıyla entegrasyonunu zorunlu kılmaktadır. Maden mühendisliği disiplininin en dinamik parametrelerinden biri olan cut-off grade (sınır tenör), yalnızca teknik bir hesaplama aracı değil; maden ruhsatının hukuki sınırlarını, rödövans sözleşmelerinin mali dengesini, devlet hakkının matrahını ve kamu yararı denetimini doğrudan belirleyen kurucu bir girdidir. Bu makalede, cut-off grade kavramının teknik muhtevası tahlil edilecek ve bu teknik kavramın özel hukuk sözleşmeleri ile kamu hukuku yaptırımları nezdindeki kurucu rolü idari, sözleşmesel ve anayasal boyutlarıyla ele alınacaktır.

Madencilikte bir maden şirketi fizibilite raporuna güvenip devlete üretim sözü veriyor, rödövans sözleşmesi imzalıyor, kredi çekiyor. Sonra cevher beklenenin çok altında çıkıyor. Bu yanılgının bedelini kim öder?

Madencilik gibi doğaya doğrudan müdahale içeren faaliyetlerin yol açtığı zararların giderilmesinde üç ayrı hukuki kurum karşımıza çıkar: Kamu hukuku kaynaklı bir yükümlülük olan ve 7554 sayılı Kanun değişikliğiyle Maden Kanunu'nda artık doğrudan "rehabilitasyon" adıyla tanımlanan doğaya yeniden kazandırma yükümlülüğü; özel hukukta zararın bizzat giderilmesini ifade eden aynen tazmin (eski hale getirme); ve uygulamada asıl kural niteliğindeki nakden tazmin. Bu çalışma, söz konusu üç kurumun hukuki niteliklerini 3213 sayılı Maden Kanunu, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri ışığında incelemektedir. Çalışmada, rehabilitasyonun tazmin borcunun kurucu bir unsuru olmamakla birlikte, hem işlevsel olarak eski hale getirmenin kamu hukuku eliyle kurumsallaştırılmış prospektif bir görünümü olduğu hem de "saf ekolojik zarar"ın parasal hesabında (likidasyonunda) başlıca ölçütlerden birine dönüştüğü tezi savunulmaktadır. Anahtar kelimeler: çevre zararı, rehabilitasyon, rehabilitasyon bedeli, saf ekolojik zarar, aynen tazmin, eski hale getirme, kirleten öder ilkesi, kusursuz sorumluluk.